سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

444

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

بدون درگيرى با ابراهيم بن موسى ، يمن را ترك كند . « 1 » بدين ترتيب ، ابراهيم موفق شد بر يمن سيطره يابد و فرمانروايى بر آن سرزمين را آغاز كند . اما ابراهيم حاكم بدى بود و بر يمنيان ستم كرد تا جايى كه بر او نام قصاب نهادند . طبرى مىنويسد : « ابراهيم بن موسى را به سبب شدت عملش در كشتن و اسير كردن و غارت اموال مردم ، قصاب مىگفتند . » « 2 » مأمون تصميم گرفت كه با اين نهضت شيعى مقابله كند ، اما به عزل والى آن ، اسحاق بن موسى عباسى و نصب محمد بن على بن موسى بن ماهان به جاى او اكتفا كرد و قصد ارسال سپاه به يمن نداشت . ما سبب اين امر را در سرگرمى مأمون به مشكلات و ناآرامىها و قيام‌هاى فراوان - همان‌گونه كه در فصول گذشته ذكر كرديم - مىدانيم . دورى يمن از مركز خلافت و صعب العبور بودن راه‌ها را هم بايد افزود ، به‌ويژه آن‌كه حركت شيعى يمن ، دنبالهء نهضت محمد بن ابراهيم و ابو السرايا بود و نهضت اين دو خطرناك‌ترين قيام شيعى بود كه مأمون تمام توجه و اهتمام خود را صرف رويارويى و خاتمه دادن به آن ساخت . « 3 » محمد بن على بن عيسى بن ماهان ، والى جديد عباسى ، در سركوبى نهضت ابراهيم بن موسى و برقرارى مجدد ثبات و امنيت يمن ناكام ماند و ناتوانى مأمون آشكار شد . بنابراين ، مأمون به حكومت ابراهيم بن موسى بر يمن اعتراف و محمد بن على بن عيسى بن ماهان را عزل كرد . اما محمد بن على ، حكم عزل مأمون را تنفيذ نكرد « 4 » و با شور و حماسه فراوان ، مهياى نبرد شد و در ميدان جنگ ، دو گروه رويارويى كردند كه عاقبت ، بخت ، ابراهيم بن موسى را يارى نكرد و او شكست خورد و در اثر اين نبرد خونين ، شهر صعده ويران شد . « 5 »

--> ( 1 ) . تاريخ طبرى ، ج 7 ، ص 124 / عبد الرحمن بن على بن الدبيع ، قرة العيون فى أخبار اليمن الميمون ، خطى ، ص 11 / عمارة يمنى ، تاريخ اليمن ، ص 134 . ( 2 ) . تاريخ طبرى ، ج 7 ، ص 124 . ( 3 ) . تاريخ طبرى ، ج 7 ، ص 117 به بعد / اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 525 به بعد . ( 4 ) . عبد الرحمن بن على بن الدبيع ، قرة العيون فى أخبار اليمن الميمون ، خطى ، ص 11 . ( 5 ) . حسين بن على ويسى ، اليمن الكبرى ، ج 1 ، ص 258 .